BADANIE BURSZTYNU
METODĄ SPEKTROFOTOMETRII W PODCZERWIENI
NA WYDZIALE CHEMICZNYM POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ
Informujemy państwa o możliwości przeprowadzenia analizy spektrofotometrycznej bursztynów na Wydziale Chemicznym Politechniki Gdańskiej. Pojawiające się na rynku coraz częściej produkty o wyglądzie "bursztynowym" powodują niekiedy konieczność przeprowadzenia badań potwiedzających, czy dany produkt jest lub nie jest bursztynem bałtyckim. Jedną z metod badawczych jest wspomniana spektrofotometria w
podczerwieni.
Międzynarodowe Stowarzyszenie Bursztynników podpisało umowę z Politechniką Gdańską na wykonywanie takich analiz. Analiza jest metodą inwazyjną, masa pobieranej próbki jak i ich ilość zależy od konkretnego przypadku. Próbki do analizy można przekazywać do biura MSB. Każda próba uzyskuje kolejny numer, opis i widmo. Opłata za wykonanie 1 analizy wynosi 70 PLN +VAT.
-----------------------------
Laboratorium Bursztynu - wywiad z Ewą Wagner-Wysiecką z Politechniki Gdańskiej (Gazeta Ambermart News 2008)
Prawdziwy Bałtycki Bursztyn czyli sukcynit staje się materiałem coraz droższym, a jego prestiż wciąż rośnie. Coraz ważniejsze jest, by zakup bursztynowej biżuterii wiązał się z całkowitą pewnością o jego autentyczności. Na targach Amberif i Ambermart obowiązuje całkowity zakaz wystawiania i sprzedaży podróbek i namiastek bursztynu, jednak wielu handlowców posiada w domu biżuterię, co do której nie mają całkowitej pewności. Choćby z tego powodu warto odwiedzić stoisko Laboratorium Bursztynu, na którym prowadzona jest identyfikacja bursztynu przez Komisję Rzeczoznawców Międzynarodowego Stowarzyszenia Bursztynników oraz ekspertów z Politechniki Gdańskiej.
Jakie rodzaje podróbek bursztynu najczęściej występują?
Ewa Wagner-Wysiecka: Wszystko zależy od tego co mamy na myśli mówiąc „podróbka”. Jeżeli mówimy o bursztynie bałtyckim, czyli sukcynicie to możemy wyróżnić dwie grupy tzw. „podróbek”: substancje naturalne oraz syntetyczne. Substancjami naturalnymi mogą być kopale, ale mogą być to także żywice z innych rejonów geograficznych świata, które także określa się mianem „bursztynów”. Żadna z tych substancji nie jest jednak sukcynitem, więc jeśli nie jest jasno zaznaczone z jaką substancją mamy do czynienia można takie próbki potraktować jako imitacje. Podobnie rzecz ma się z żywicami syntetycznymi, z których wyroby są obecnie dość popularne. Jeżeli wyrób z takiej żywicy (na przykład poliestrowej) sprzedawany jest jako sukcynit (czy inna żywica naturalna) jest to oczywiście podróbka.
Jakimi metodami można odróżnić bursztyn bałtycki od podróbek?
EWW: Istnieje wiele metod, które pozwolą dobremu rzeczoznawcy odróżnić bursztyn bałtycki od jego imitacji. Czasem wystarczy naprawdę wprawne oko, ale niestety czasem może być to utrudnione ze względu na specyficzną technologię obróbki materiału. Bursztyn bałtycki cechuje się jednak charakterystycznym zapachem, który może posłużyć do jego wstępnej i najprostszej identyfikacji na przykład poprzez przyłożenie koniuszka rozżarzonej igiełki i sprawdzenie wydzielającej się woni. W ten sposób bez trudu można odróżnić zapach sukcynitu i żywicy syntetycznej. Do identyfikacji sukcynitu możemy także wykorzystać jego niezwykle słabą rozpuszczalność w rozpuszczalnikach organicznych (jest to względnie łatwy sposób odróżnienia sukcynitu od kopalu). Jednak najbardziej wiarygodne wyniki można uzyskać przy pomocy metod, które dostępne są w laboratoriach. Najprostszą z nich i najczęściej stosowaną jest spektroskopia w podczerwieni. Na podstawie wyników uzyskanych z takich pomiarów możliwa jest identyfikacja nie tylko bursztynu bałtyckiego, ale także innych żywic naturalnych i syntetycznych.
Czy są to metody inwazyjne?
EWW: W przypadku próby z rozżarzoną igłą czy traktowania rozpuszczalnikami dość łatwo sobie wyobrazić stopień zniszczenia próbki podczas badania. W przypadku nowoczesnych spektrometrów podczerwieni ilość próbki niezbędną do analizy, którą należy pobrać do jednej analizy jest ogólnie stosunkowo niewielka. Jednak to, ile analiz będziemy musieli wykonać i w jaki sposób próbki będą pobierane zależy od konkretnego przypadku. Zawsze jednak mówimy o miligramowych, a więc niewielkich ilościach materiału.
Jaki są koszty takich badań?
EWW: Zgodnie z umową z Międzynarodowym Stowarzyszeniem Bursztynników koszt jednej analizy w podczerwieni wynosi 70 PLN netto.
-----------------------------------
Laboratorium Bursztynu na targach Amberif i Ambermart
Falsyfikaty zostaną wykryte – rozmowa z Ewą Wagner-Wysiecką (na portalu www.amber.com.pl)
Przewodnik po imitacjach bursztynu książeczka Gabrieli Gierłowskiej